Advert

İŞE İADE DAVASININ ŞARTLARI NELERDİR ?

Merhabalar sevgili okurlar. Bu yazımızda işverenler tarafından haksız olarak işten çıkartılan işçilerin açabilecek olduğu işe iade davaları ve işe iade davalarının şartlarını paylaşacağız.

 İŞE İADE DAVASININ ŞARTLARI NELERDİR ?
 İŞE İADE DAVASININ ŞARTLARI NELERDİR ? Süleyman Taş

  İşçinin, işveren tarafından geçerli bir neden olmaksızın işten çıkarılması halinde kanunda belirtilen koşulların oluşması durumunda işe iade davası açılabilir. Bu dava ile işçinin işine iadesi, aksi halde en az 4 aylık işe başlatmama tazminatı ile 4 aylık boşta geçen süre ücretinin ödenmesi talep edilir. İşe iade davası için  işçinin işten çıkarılması veya işten çıkarılacağına dair feshi ihbarının yapıldığı tarihten itibaren 1 ay içerisinde arabuluculuk başvurusu yapılmalıdır. Arabuluculuk dosyasının anlaşmama ile sona erdiği tarihten itibaren 2 hafta içerisinde de davanın açılması gerekir. Aksi takdirde dava hak düşürücü süre nedeniyle reddedilecektir. İşe iade davası açılabilmesi için iş yerinde en az 30 işçinin çalışıyor olması ve dava açacak işçinin minimum 6 aydır aynı iş yerinde çalışması gerekir. İşten çıkarılan işçiye kıdem ve ihbar tazminatlarının ödenmesi işe iade davası açılmasına engel teşkil etmemektedir.

İşe İade Davasının Şartları Nelerdir?

            İşe iade davasının esasına girilebilmesi için maddi hukukun aradığı bazı şartların gerçekleşmesi gerekmektedir. İşe iade davasında, dava hakkı sadece dava hakkının unsurları lehinde mevcut olan işçinindir. İşçinin işe iadeye yönelik talep hakkını dava yolu ile kullanılabilmesi için iş hukuku tarafından tanınan hakkın doğması gerekir.

*İşyerinde en az 30 işçi çalışıyor olması gerekir. 30 işçi sayısı işverenin aynı işkolundaki bütün işyerlerini kapsar. Örneğin bir işverenin bir mobilya mağaza zinciri aynı ad altında işletilmektedir ve işçi bu mağazaların birinde çalışmaktadır. Çalıştığı her mağazada 5 işçi çalışıyor olsa bile, bütün mağazalardaki çalışanların sayısı toplanır. Bu sayı toplam 30 işçi üzerinde işe iade davası açılabilir. İşçi sayısı belirlenirken çırak ve stajyerler hesaba katılmaz. Asıl işveren ve alt işveren durumunda ise asıl işveren ve alt işveren işçi sayıları ayrı ayrı değerlendirilir. İşçi sayısını az göstermek amacı ile böyle bir yol seçilmiş ise ispat edildiği takdirde işçi sayısı birlikte değerlendirilir.

*İşçi, ilgili işyerinde en az 6 aydır çalışıyor olmalıdır, 6 aylık kıdem hesaplanırken işçinin, aynı işverenin tüm işyerlerinde geçirdiği süreler dahil edilir. Yer altı işlerinde çalışan işçi için bu şart gerekli değildir.

*İşçi ile işveren arasında belirsiz süreli bir iş sözleşmesi bulunmalıdır. Belirli süreli sözleşme ile çalışan işçinin işe iade davası açma hakkı bulunmamaktadır.

İşletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekili ve yardımcıları ile işyerinin bütününü sevk ve idare eden ve işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekillerinden olmamak gereklidir.

 

*İş akdinin haksız veya geçersiz yere işveren tarafından feshedilmiş olması gerekmektedir.

İş Akdinin Geçersiz Olarak Feshedilmesi

İş kanunu madde 18 hangi hususların fesih için geçerli sebep olmadığını tek tek saymıştır.

*Sendika üyeliği veya çalışma saatleri dışında veya işverenin rızası ile çalışma saatleri içinde sendikal faaliyetlere katılmak.

*İşyeri sendika temsilciliği yapmak.

*Mevzuattan veya sözleşmeden doğan haklarını takip veya yükümlülüklerini yerine getirmek için işveren aleyhine idari veya adli makamlara başvurmak veya bu hususta başlatılmış sürece katılmak.

*Irk, renk, cinsiyet, medeni hal, aile yükümlülükleri, hamilelik, doğum, din, siyasi görüş ve benzeri nedenler.

*74. maddede öngörülen ve kadın işçilerin çalıştırılmasının yasak olduğu sürelerde işe gelmemek.

*Hastalık veya kaza nedeniyle 25 inci maddenin (I) numaralı bendinin (b) alt bendinde öngörülen bekleme süresinde işe geçici devamsızlık

İşveren işçiyi işten çıkarırken iyiniyetli olmalıdır. İş akdine son vermeden önce işçiyi çıkarmak yerine başka bir şekilde çalıştırabilecek ise, işçinin çalışmasını bu şekilde değerlendirmelidir. İşçiyi işten çıkarma son çare olmalıdır. İşçinin iş akdine son vermeden önce işçinin savunmasının alınmış olması gerekmektedir. Bu kurala uyulmadan, işten çıkarma gerçekleşmişse işe iade davasında, işçi tarafından bu husus ileri sürülmelidir.

            İşe iade davası, işçi ile işveren arasındaki iş sözleşmesinin feshinden kaynaklanması, İş Kanuna dayanan hak iddialarından doğan hukuk davalarından biri olması nedeni ile İş Mahkemeleri Kanunu madde 1 ve İş Kanunu madde 20 gereği iş mahkemelerinde görülmektedir. İşe iade davasında iş mahkemesinin görevli olabilmesi için, davacının İş Kanunu veya Basın İş Kanunu anlamında işçi olması, iş sözleşmesine istinaden çalışmış olması şarttır. Görevli iş mahkemesinde işe iade davasının açılması ile birlikte, 1 aylık dava açma süresi kesilir. Söz konusu hüküm gereği, işe iade davalarında yetkili mahkeme, davalı işverenin ikametgahı mahkemesi veya işçinin işini yaptığı yer, yani işyerinin bulunduğu yer mahkemesidir.

            İşe iade davasının kabul edilmesi halinde davanın kesinleşmesinden sonra 10 gün içerisinde davacı işçinin eski işine iadesi ile ilgili olarak işverene başvurması gerekmektedir. Yapılan başvuruya işveren tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde cevap vermek zorundadır. Esasında bu, 30. günde verilecek cevabın usulüne uygun olduğu anlamına gelmemektedir. Zira 30 günlük süre işverene işçiyi işe başlatması için gerekli koşulları sağlaması için verilmektedir. Yani başvurunun işveren ulaşmasından itibaren 30 gün içerisinde işveren, işçiye işe başlayabileceği koşulları tahsis etmek zorundadır. Aksi halde işe başlama talebi kabul edilmemiş sayılacak ve işçi, 4 aylık boşta geçen süre ücreti ve 4 aydan az olmamak üzere işe başlatmama tazminatını talep edebilir hale gelecektir.

 

                                                                                              Av. HİLMİ TIRAŞ

av. hilmi tıraş köşe yazıları hukuki bilgilendirme yazıları
Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
BAŞKAN SEÇER: “VATANDAŞLARIMIZA KARŞI VİCDANIM RAHAT”
BAŞKAN SEÇER: “VATANDAŞLARIMIZA KARŞI VİCDANIM RAHAT”
Emniyetten Akdeniz de Huzur Operasyonu
Emniyetten Akdeniz de Huzur Operasyonu